Aan de Nederlandse vertaling van dit artikel wordt gewerkt, het is zeer onnauwkeurig, onvolledig en waarschijnlijk vol fouten!
Vertaald in het nederlands door Joost Abrahams

18.3. De substraat reinigen

Foto van auteur

Auteur : David Bogert

Gepubliceerd :

Tijd om te lezen :
4 minuten
Difficulty : Level 6

Excerpt :

Ik raad diep reinigen of stofzuigen van de aquariumsubstraat af.

Er zijn een heleboel YouTube-video's die benadrukken dat het essentieel is om het substraat van een aquarium minstens één keer per week "diep schoon te maken" en "diep te zuigen". Wij raden dit NIET aan. Het "diepreinigen" van de substraat kan moeilijk zijn en kost veel tijd. En het heeft GEEN positief effect op de gezondheid van een aquarium. Sterker nog, in de meeste gevallen heeft het een licht negatief effect op de gezondheid van een aquarium. In sommige gevallen kan het leiden tot zieke en dode vissen.

Er is vaak een opmerking op sociale media in de trant van "Het onderhouden van deze aquaria is gewoon te veel werk. Dus ik stap uit de hobby". Dit is gewoon erg jammer en onnodig. Deze hobby hoeft niet tijdrovend te zijn. Dit is de belangrijkste reden waarom we geen dieptereiniging met een aquarium stofzuiger aanraden. Het is gewoon vervelend.

De andere reden waarom we niet aanraden om de substraat diep te reinigen, is dat ongereinigd substraat in een goed belucht, goed gebiofilterd, volwassen aquarium een licht positief effect heeft op het aquarium, vooral als er planten in staan.

Yellow Flame Albino Peacock
Yellow Flame Albino Peacock

De picnic analogie

Om te begrijpen waarom dieptereiniging eigenlijk schadelijk kan zijn voor een aquarium, kan een analogie worden getrokken met een menselijke picknick. Stel je even een picknicktafel voor met dingen als eiersalade en aardappelsalade op basis van mayonaise. Laten we ons twee scenario's voorstellen: een scenario waarbij de picknicktafel buiten in de wildernis staat en een ander scenario waarbij de tafel in een zeer schone, veilige, steriele kas staat. In beide scenario's worden de tafels gewoon een week met rust gelaten.

De tafel die in de wildernis achtergelaten wordt, zal de aandacht trekken van allerlei aaseters: wasberen, eekhoorns, kraaien, wilde katten, coyotes, vliegen, mieren, enz. Ze zullen van mijlenver komen. En ze zullen het voedsel snel opeten. Aan het einde van de week zal er weinig over zijn.

De tafel in de beveiligde steriele broeikas zal "rijpen" en begint behoorlijk boosaardig te ruiken. Als iemand ook maar één dag van het voedsel zou eten, zou dat stressvolle gevolgen hebben, zoals overgeven en darmklachten.

Cyphotilapia frontosa
Cyphotilapia frontosa

Laten we nu twee aquaria met grindsubstraten bekijken. Het ene aquarium is een volwassen aquarium dat is geënt met iets als vijverslib of plantenwortels. Het andere is een ongerept aquarium dat elke week grondig wordt gestofzuigd. Laten we nu wat voedsel toevoegen aan beide aquaria, dat om wat voor reden dan ook niet wordt opgegeten en begint te ontbinden op en in de substraat. Stel je in het alternatief voor dat een vis in een uithoek is gestorven en begint te ontbinden.

In het eerste scenario van een volwassen aquarium zijn er honderden en mogelijk duizenden kleine organismen die zich aangetrokken voelen tot het voedsel of de dode vis, zoals haaien tot bloed. Tot deze organismen behoren metazoërs zoals detrituswormen en protozoëen zoals amoeben. Deze organismen zullen snel het overtollige voedsel opeten en daarbij een onschadelijke bruine "vlok" vormen.

Dimidiochromis compressiceps OB Malawi Oogbitter
Dimidiochromis compressiceps OB - Malawi Oogbitter

In het tweede scenario groeien er alleen heterotrofe bacteriën op het voedsel of de dode vis. Deze heterotrofe bacteriën veroorzaken een zogenaamde "hypoxische" of zuurstofarme toestand in het niet opgegeten voedsel of de dode vis. De bacteriën die in hypoxische omstandigheden groeien, produceren vaak "vieze" organische verbindingen, waarvan sommige de vissen een beetje kunnen stressen. Deze verbindingen ruiken meestal "slecht" of naar "rioolwater".

Bovendien omvatten deze "heterotrofe bacteriën" bacteriën zoals aeromonas en columnaris die snel pathogene niveaus kunnen bereiken in de waterkolom. Vissen krijgen zeer snel vinrot, epistylis, tetrahymena en/of mondrot wanneer deze bacteriën pathogene niveaus overschrijden.

Wat ik wil zeggen is dat als je de substraat één keer per week diep stofzuigt, je het natuurlijke "levensweb" in een aquarium verpest en je vissen mogelijk stress bezorgt of zelfs een ziekte uitbraak voedt. Diepzuigen is dus NIET iets wat ik aanbeveel.

Cyrtocara moorii albino
Cyrtocara moorii albino

Het extreme geval

Op elke observatie zal altijd een uitzondering zijn. Gemakkelijk 80% van de aquaria in de hobby hebben voldoende biofiltratie dat ze niet in de positie kunnen komen dat ze beschadigd raken door overmatig voeren of een dode vis. Dit geldt zelfs als je de substraat wekelijks stofzuigt. Maar als je een slechte biofiltratie hebt, kun je problemen krijgen met overvoeren of een dode vis als je de substraat te veel schoonmaakt.

Een ander extreem geval is wanneer een hele reeks omstandigheden in een zwaar bezet aquarium kunnen resulteren in wat "hypoxische omstandigheden" in de substraat worden genoemd. Dit vereist een iets andere aanpak van het onderhoud. Dit wordt behandeld in het volgende artikel:

18.5. Zware bezetting onderhoud

Verdere gegevens

In de volgende links gaan we in op alle aspecten van onderhoud:

18.1. Aquarium water verversen

18.2. Druppel water verversing

18.4. Het filter schoonmaken